De Elzasser Uitdrukkingen, Uitdrukkingen van het Elzasser Dialect...

Elzasser Humor: Uitdrukkingen van het Elzasser Dialect...

Het Elzasser, een dialect dat vaak onvertaalbaa­r is...

De Elzas, een regio in het oosten van Frankrijk, heeft een rijke taalkundige traditie die teruggaat tot verschillende eeuwen. Het Elzasser dialect is een regionaal taal die beïnvloed is door het Frans, Duits en Latijn.

Hoewel het Elzasser dialect steeds minder in het dagelijks leven wordt gebruikt, behoudt het een unieke charme en kleurrijke uitdrukkingen die vaak in het gesprek worden gebruikt.

Het Elzasser dialect is een Germaanse taal. Het bevat een veelheid van varianten van Zuid (Haut-Rhin) tot Noord (Bas-Rhin) in de Elzas. Maar het is ook, minstens sinds de Revolutie, de taal van de vijand, onderworpen aan bijzondere historische omstandigheden.

In de Elzas hebben recente veranderingen in nationale toebehorende en, als gevolg daarvan, van officiële taal, geleid tot veranderingen in status voor het dialect en de sterke betrokkenheid ervan in politieke conflicten.

Het dialect, nog steeds veel gebruikt, vertegenwoordigt het belangrijkste element van de Elzasser cultuur en identiteit, die zich op andere manieren manifesteert.

Onze Elzaslievelingen

Verleng uw liefde voor de Elzas met onze zorgvuldig geselecteerde ambachtelijke producten

Kalender L'Alsace van Hansi 2027

14,⁹⁰ €

Bekijk product

Ovaal keramiek schaaltje hart en ooievaarskoppel Elzas

13,⁹⁰ €

Bekijk product

Groot huis met vakwerkbouw Elzas kunsthars

20,⁹⁰ €

Bekijk product

Ontdek de volledige winkel →

Het is zowel een cultuur die dagelijks door het spreken van de taal wordt geleefd, als de geleerdere uitdrukking ervan door verschillende literaire manifestaties.

Ten slotte is het dialect ook, en meer dan ooit, de belangrijkste ondersteuning van eisen om politieke autonomie en het bewijs van hun oprechtheid.

U hebt waarschijnlijk al opgemerkt dat bij het spreken met een Fransman uit een ander gebied, er woorden of uitdrukkingen zijn die specifiek zijn voor Elzassers, die vreemd genoeg anderen niet begrijpen!

Vaak zijn het uitdrukkingen vertaald uit het dialect die in ons gewone Frans blijven.

Hier zijn enkele voorbeelden:

Hier zijn andere veel voorkomende Elzasser uitdrukkingen:

• "E Hàmmer" - letterlijk, "een hamer". Deze uitdrukking wordt gebruikt om iemand onhandig of zonder finesse te beschrijven.
• "E gueter Rutsch" - letterlijk, "een goed glijden". Deze uitdrukking wordt gebruikt om iemand een goed jaar toe te wensen of om iemand veel sterkte te wensen.
• "Wàs hàn d'r Kàtz dém ùff em dàche g'sààt?" - letterlijk, "wat zei de kat op het dak?" Deze uitdrukking wordt gebruikt om onwetendheid of onbegrip uit te drukken.
• "Schlàft de Kàtz ùff em Rüschtig, schlàft's ganzi Hüschtig" - letterlijk, "als de kat op het kussen slaapt, slaapt het hele huis". Deze uitdrukking wordt gebruikt om uit te drukken dat gewoonten dienen te voortduren.
• "Ùn de Kàtz' hàn àll Hoor üssser de Làtz" - letterlijk, "en de kat heeft al haar haren behalve die van de staart". Deze uitdrukking wordt gebruikt om iemand te beschrijven die te laat is of iets mist.
• "E réchter Elsàsser schlàft net, er ruht sich" - letterlijk, "een echte Elzasser slaapt niet, hij rust uit". Deze uitdrukking wordt gebruikt om de werkdrift van Elzassers en hun gewoonte om middagdutjes te houden te beschrijven.
• "E Màhlesse" - letterlijk, "een maaltijd". Deze uitdrukking wordt gebruikt om een groot diner of feest te beschrijven.
• "Ùn de kàtz hàn d'r Réjewäjer àus em Hals" - letterlijk, "en de kat heeft zuurkool in de keel". Deze uitdrukking wordt gebruikt om iemand te beschrijven die te veel zuurkool heeft gegeten.
• "S'esch net alles Wàrschd" - letterlijk, "het is niet allemaal worst". Deze uitdrukking wordt gebruikt om te zeggen dat je niet alles letterlijk moet nemen, dat je dieper moet kijken dan wat voor de hand liggend is.
• "Gànk àlsàssisch esch àls lùtere Himmelblà" - letterlijk, "Elzasser spreken is als zuivere hemelsblauw". Deze uitdrukking wordt gebruikt om de schoonheid en zuiverheid van de Elzasser taal te beschrijven.
• Hopla ! - Vooruit! Het wordt gebruikt om aan te moedigen of een actie kracht bij te zetten
• Schmoutz - Zoen
• Schlouk - Een slokje, vaak alcoholisch
• Oyé ! - Drukkt verba­zing of uitroeping uit, een beetje zoals "oh help!"
• Wat späck hebben - Wat dik zijn, wat vervetting hebben
• Soort kweepeer! - Klein liefdevig scheldwoord, "kwetspapruin" is een lokaal fruit
• Een schmoutz geven - Een zoen geven
• Je rits omhoogtrekken - Je rits omhoogtrekken
• Kopfertami ! - Vloek gelijk aan "godverdomme!"
• Duimen voor iemand houden - Vingers kruisen voor iemand, iemand veel sterkte wensen
• A guata ! of A Güeter ! - Eet smakelijk
• Buschur - Goedemorgen
• Sàlü binander / Sàlü bisàmme - Tot ziens iedereen (Haut-Rhin / Bas-Rhin)
• Schlopps - Slippers
• Do wirsch jo kàppalatz - Je bent compleet gek
• D'Narve gehn mir dure - Het irriteert me
• Uff a Wìdersah - Tot ziens

Wat is het verschil tussen een taal en een dialect?

Een taal is een systeem van vocale tekens die specifiek zijn voor leden van dezelfde gemeenschap, dus strikt taalkundig gezien is er geen verschil tussen taal en dialect.

Het verschil tussen taal en dialect is niet strikt taalkundig, want een dialect bezit alle kenmerken van een taal (grammatica, syntaxis, enz.). De voornaamste onderscheidingscriteria zijn daarom:

• Officiële status, Een taal wordt meestal erkend door een staat of instelling, wat hem prestige en stabiliteit geeft, vooral schriftelijk. Een dialect daarentegen heeft niet deze officiële status en blijft vaak beperkt tot mondeling of regionaal gebruik.
• Norm en standaardisering: De taal is onderworpen aan normalisatie (regels, woordenboeken, instellingen), terwijl het dialect zich spontaner ontwikkelt en niet altijd een gestandaardiseerde vorm heeft.
• Sociopolitieke dimensie: De aanduiding van "taal" of "dialect" hangt vaak af van politieke, culturele of historische overwegingen. Men zegt wel eens dat "een taal een dialect is dat geslaagd is" of dat "een taal een dialect met een leger en marine is".
• Linguïstisch continuum: Er bestaat geen duidelijke taalkundige grens tussen taal en dialect, het is eerder een continuum, waar de verschillen geleidelijk zijn en waar wederzijdse begrip mogelijk is tussen naburige dialecten.

Echter, een taal is een communicatiemiddel dat wordt gedefinieerd en opgelegd door een staat, terwijl een dialect een ongecodificeerde taal is die voortkomt uit de wil van een gemeenschap om een voorouderlijke traditie voort te zetten.

Concluderend zijn de Elzasser uitdrukkingen een belangrijk onderdeel van de Elzasser cultuur en weerspiegelen de geschiedenis en tradities van deze unieke regio.

Wilt u een wijziging aanbrengen of uw Elzasser kennis met ons delen? Neem contact met ons op